Wat is groepswonen?
Groepswonen is zelfstandig wonen en leven in een sociaal verband.
Je hebt je eigen woonruimte, maar er is in jouw directe leefomgeving een gemeenschappelijke ruimte om elkaar te ontmoeten. Groepswonen is niet alleen een middel tegen eenzaamheid maar gemeenschappelijk wonen is vooral ook gewoon fijn:
Je kent elkaar, je mag elkaar, je helpt elkaar en maakt plezier met elkaar!
Waarom groepswonen?
Ondanks onze rijkdom en onze overvloed aan communicatiemiddelen blijken sociale verbanden in ons land en in onze stad helemaal niet zo vanzelfsprekend te zijn als je zou denken.
Een gebrek aan een sociaal netwerk leidt gemakkelijk tot eenzaamheid. In onze, snel vergrijzende, stad is veel eenzaamheid onder ouderen. Maar niet alleen de ouderen ontbreekt het vaak aan sociale verbanden, in een aantal Haagse woonwijken wordt de noodklok geluid omdat hele bevolkingsgroepen in een sociaal isolement dreigen te komen. Het wonen in een groep is een prachtig middel om er voor te zorgen, dat de gewenste sociale verbanden er wel zijn, waardoor mensen gezonder en gelukkiger leven en mee doen met de maatschappij.
Groepswonen is voor iedereen!
De meeste mensen denken, dat je alleen in aanmerking komt om te gaan groepswonen als je op gevorderde leeftijd bent. Het klopt, dat er in Den Haag veel groepen zijn voor 50-plussers en sinds er geen nieuwe verzorgingshuizen gebouwd worden wordt het wonen in een groep gezien als een goed alternatief.
Maar ook onder jongeren is er veel belangstelling om te gaan groepswonen en steeds meer zie je dat er groepen ontstaan waar zowel jongeren als ouderen wonen.
Groepswonen geschiedenis.
Groepswonen is een woonconcept dat in Den Haag rond 1984 is gestart. Deze groepen waren van oorsprong bedoeld voor 50-plussers. Dit initiatief begon met een aantal betrokken particulieren en werd direct omarmd door de gemeente Den Haag. Het idee was om met een aantal generatiegenoten bij elkaar in een groep te gaan wonen. Voor aanspraak en ook om een beetje voor elkaar te zorgen. Zo zijn de eerste woongroepen voor ouderen ontstaan. In de jaren 80 en 90 volgden nog 30 woongroepen, allemaal met een eigen karakter. Vrijwel alle woongroepen zijn gehuisvest in complexen van de Haagse woningcorporaties.
Een aantal van de huidige woongroepen zijn aangesloten bij de Vereniging Groepswonen Door Ouderen, afgekort: GDO. Een woongroep voor ouderen bestaat over het algemeen uit 15 tot 25 huishoudens die een gemeenschappelijke ruimte delen en samen een zelfstandige vereniging vormen. Elke woongroep heeft eigen statuten en bepaalt de hun cultuur/ manier van doen.
Er is de afgelopen jaren veel veranderd in de maatschappij; ook op het gebied van wonen en zorg. De verzorgingshuizen verdwijnen en iedereen wordt geacht zo lang mogelijk thuis te wonen. Dit heeft onder andere tot gevolg dat steeds meer mensen op zoek gaan naar een manier van wonen en leven, die hen bij het ouder worden geborgenheid, veiligheid en nabuurschap biedt. Groepswonen kan hiervoor een oplossing zijn. Ook in Den Haag zien wij een toenemende vraag naar nieuwe groepen, divers in leeftijd, achtergrond en economisch draagvlak. En hiermee samenhangend de vraag naar voorlichting, advies en ondersteuning. Het Centrum Groepswonen is ontstaan uit deze behoeften en bouwt verder op de kennis en ervaring, die de afgelopen 35 jaar in Den Haag op dit terrein is opgebouwd.
Bron: Voormalig kenniscentrum Wonen- Zorg Aedes- Actiz
Naast het groepswonen, gemeenschappelijk wonen en meer-generatie wonen zijn er nog een heel aantal andere woonvormen (o.a. voor ouderen).
Voor de volledigheid volgt hieronder een lijst met de verschillende woonvormen op alfabetische volgorde. Bij deze woonvormen verschillen de mate van gezamenlijkheid en mate van zorg. Bij sommige is er geen gezamenlijkheid maar wel zorg, bij anderen is er juist wel gezamenlijkheid en geen zorg. Soms is het er allebei.
Een aanleunwoning is een woning voor senioren bij een zorginstelling waar diensten en zorg afgenomen kunnen worden en ook gebruik gemaakt kan worden van de voorzieningen.
Co-housing of centraal wonen is een vorm van gemeenschappelijk wonen waarbij ieder huishouden over een zelfstandige woning of wooneenheid beschikt en daarnaast gemeenschappelijke voorzieningen en ruimten – zoals een keuken, woonkamer of tuin – met elkaar deelt. De bewoners kiezen bewust om met elkaar te wonen. Deze woonvorm is niet aan leeftijd gebonden tenzij groepen zelf beperkingen afspreken.
De mate van gezamenlijkheid hangt sterk af van de wensen en mogelijkheden van de bewonersgroep en van de grootte van de groep. Elk project heeft een heel eigen sfeer en elke bewonersgroep hanteert een eigen toewijzingsbeleid.
In Belgie en Denemarken komt de term co-housing al langer voor. In Nederland spreekt met meer over de term Centraal Wonen. Centraal Wonen is een vorm van meergeneratiewonen. Meer lezen over co-housing of centraal wonen.
Co-living is een vorm van gemeenschappelijk wonen waarbij je zelfstandig woont, maar verschillende voorzieningen deelt. Denk bijvoorbeeld aan een gemeenschappelijke woonkamer en werkkamer. Gemeenschappelijke keuken en douches. Vaak zijn er ook speciale services waar je gebruik van kunt maken. Denk aan een boodschappen service, een wasserette en dergelijke. (Het delen van meer faciliteiten is meteen het grootste verschil tussen co-living en wonen in een woongroep.) Meer lezen over co- living.
Gestippeld wonen is een woonvorm waarbij leden van een woongroep verspreid wonen over een complex.
Maak kennis met de ‘gestippelde woongroep’ van Harvest. Een aantal enthousiaste bewoners heeft in Harvest de groep ‘Betrokken Bewoners’ opgericht die verdeeld (‘gestippeld’) over het complex wonen. De Betrokken Bewoners organiseren allerlei activiteiten waar iedereen zich voor kan aanmelden. Belangrijkste activiteit is het onderhouden van de moestuin die naast het complex is gelegen.
Gemeenschappelijk wonen is een vorm van wonen waarbij meerdere individuen bewust kiezen om met elkaar te wonen en waarbij de huishoudens over een zelfstandige woning of wooneenheid beschikken en tevens gemeenschappelijke voorzieningen en ruimten met elkaar delen.
Wilt u graag zelfstandig wonen, maar ook voorzieningen delen? Denk eens aan gemeenschappelijk wonen. Dat kan in een woongroep of woongemeenschap. Gezelligheid is dichtbij en tegelijkertijd heeft u privacy. Een mooie combinatie. Lees meer over gemeenschappelijk wonen.
Bij deze woonvorm kiezen mensen er bewust voor om met elkaar in één gebouw samen te wonen, zonder dat er sprake is van een gezinsverband. De bewoners wonen in zelfstandige woonruimten, delen gemeenschappelijk ruimten en ondernemen (indien gewenst) bepaalde activiteiten samen. De meeste woongroepen op onze website hebben deze woonvorm. Deze woonvorm heeft soms een leeftijdsgrens van bijvoorbeeld 50+, maar bestaat ook zonder een leeftijdgrens, dan is er sprake van meergeneratie woongroep. Lees meer over groepswonen.
Bij harmonicawonen leven leden van een woongroep ruimtelijk geclusterd in een complex. De overeenkomst tussen gestippeld wonen en harmonicawonen is dat beide soorten gemeenschappelijkwonen te maken hebben met nog andere bewoners, die niet tot hun woongroep behoren. Dit is anders dan woongroepen met een ‘eigen’ complex.
Kangoeroewoningen bestaan uit aan elkaar gekoppelde, zelfstandige woningen of wooneenheden met een inpandige verbinding voor ouderen of mensen met een handicap en hun familie. Mantelzorger en zorgvrager kunnen op deze manier bij elkaar wonen.
We spreken van 'kleinschalig wonen' als een kleine groep mensen, die intensieve zorg en ondersteuning nodig hebben, met elkaar in een groepswoning wonen, waardoor het voor hen mogelijk is een zo normaal mogelijk leven te leiden.
Knarrenhof is een nieuw concept, waarbij er een combinatie wordt gemaakt van de hofjes van vroeger en de gemakken van nu. Het is de bedoeling om veilig te wonen met veel privacy en tegelijkertijd alle voordelen van samenwonen.
Knarrenhof is bedoeld voor mensen die het leuk vinden elkaar af en toe te helpen, maar hierin geen verplichting willen. Wel is het een vrijblijvende gemeenschap waar je van elkaars kennis/kunde en gezelschap profiteert. Dit is ideaal voor de moderne senior die zelfstandig wil blijven, en die steeds minder op mantelzorg en kinderen kan terugvallen. Meer lezen over knarrenhof.
Een levensloopbestendige woning, ook wel levensloopgeschikte woning genoemd is een zelfstandige woning geschikt voor bewoning in alle levensfases met minimale fysieke inspanningen en minimale kans op ongevallen.
Een mantelzorgwoning is een verplaatsbare, tijdelijke wooneenheid die bij een bestaande woning (bijvoorbeeld in de achtertuin) kan worden geplaatst. De zorgvrager woont zelfstandig, maar de mantelzorger is dichtbij.
Mensen van verschillende leeftijden wonen in aparte zelfstandige woonruimten, delen gemeenschappelijk ruimten en ondernemen bepaalde activiteiten samen.
Eigen initiatief van bijvoorbeeld een groep vrienden om op een woonlocatie in elkaars nabijheid te wonen of van ouders die een woonvorm voor hun kind realiseren.
Zelf een wooninitiatief starten? Lees meer op handreikingen woongroep starten.
Samenhuizen is een term die in Belgie wordt gebruikt voor gemeenschappelijk wonen. Er wordt van samenhuizen gesproken, wanneer bewoners uit verschillende gezinnen vrijwillig in meer of mindere mate van gemeenschappelijkheid met elkaar samenleven. Voor de bewoners van zo'n woongemeenschap is de sociale meerwaarde van dit samenwonen erg belangrijk, ze wonen dus niet enkel samen vanuit economische motieven.
Meer lezen over samenhuizen.
Een serviceflat is een appartementencomplex voor ouderen, vaak met koopappartementen maar soms zijn er ook huurwoningen. Bewoners kunnen gebruik maken van verschillende diensten, zoals een maaltijdservice, een logeerkamer, ontmoetingsruimte, klussendienst.
Wat is een stadsdorp?
Een stadsdorp is een initiatief van en voor bewoners in een buurt met het doel modern nabuurschap te bewerkstelligen. Stadsdorp Zuid is als eerste begonnen in 2010, daarbij gebruik makend van de ideeën en ervaringen van het Village to Village Network (uit de VS). Daarbij ging het om ouderen, die onderling willen zorgen dat zij lang actief, gezond en veilig thuis kunnen (blijven) wonen. Op het moment bestaan ze vooral in Amsterdam, maar het is zo'n mooi initiatief dat het in Den Haag vast ook voet aan de grond krijgt.
De verscheidenheid is groot
Sinds de start is het aantal stadsdorpen in en om Amsterdam toegenomen tot bijna 30 en er komen er nog steeds meer bij. Omdat ieder stadsdorp zich ontwikkelt naar de aard van de buurt en de initiatiefnemers, is de verscheidenheid groot. Sommige zijn voor 50-plussers, andere zijn voor alle leeftijden. Sommige zijn formele organisaties, andere zijn bewegingen. Sommige zijn klein, andere groot. Laat u verrassen en inspireren!
Meer lezen over stadsdorpen en alle stadsdorpen vinden? Klik hier.
Een Thuishuis is een kleinschalige woonvoorziening
voor alleenstaande ouderen met betrokkenheid van vrijwilligers. Elke
bewoner heeft privé-woonruimte en deelt de keuken
met de andere bewoners. Vrijwilligers zijn betrokken en ondersteunen de
bewoners bij het samenleven en organiseren ook activiteiten en
ondersteuning voor eenzame ouderen in de buurt, het Thuisbezoek.
Meer lezen over thuishuis.
Een woongemeenschap wordt gevormd door een groep individuen die samen wonen met behoud van privacy. Ieder heeft een eigen privé-ruimte en extra gezamenlijke ruimte(s) worden gedeeld. Iedere woongemeenschap is anders en heeft een andere ideele grondslag.
Meer lezen over woongemeenschap.
De definitie van een woongroep
Volgens de dikke Van Dale is een woongroep een groep van samenwonenden die gezamenlijk allerlei dagelijkse, huishoudelijke aangelegenheden verrichten. Er wordt van een woongroep gesproken als het gaat om ten minste drie personen, zonder dat er sprake is van een gezinsverband of liefdesrelaties.
Meer lezen over woongroepen.
Een woonzorgcomplex bestaat uit een gebouw met zelfstandige woningen, waar in het ontwerp extra aandacht is besteed aan veilig en beschut wonen. Er is een complexgewijs overeengekomen zorg- en servicearrangement naast een gemeenschappelijke ruimte voor alle bewoners.
